Tydzień z prawem (297)

Jest nas czworo rodzeństwa, ale rodzice za życia przepisali całe gospodarstwo jednemu bratu, aby otrzymać emeryturę. Zgodziliśmy się, licząc na jakieś zadośćuczynienie z dochodów naszej ojcowizny. Niestety, ostatnio brat stwierdził, że nic nam się nie należy i sprzedał wszystkie grunty, kupując za nie mieszkania w mieście. Uważamy, że sprzeniewierzył się naszej umowie o spłacie i utrzymaniu ziemi w rodzinie, więc powinien podzielić otrzymane pieniądze między rodzeństwo. Tym bardziej, że żyje jeszcze nasza mama i cierpi z powodu tej niesprawiedliwości. Czy brat powinien nas spłacić i jak go do tego zmusić, nie czekając do zachowku?

Z chęci następcy

Adwokat Agnieszka Malczyk

Zgodnie z art. 84 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przez umowę z następcą rolnik będący właścicielem gospodarstwa rolnego zobowiązuje się przenieść na następcę własność i posiadanie tego gospodarstwa z chwilą nabycia prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej, jeżeli następca do tego czasu będzie pracować w tym gospodarstwie. Niestety rodzeństwu, które nie otrzymało udziału w gospodarstwie rolnym przekazanym w latach ‘90 ich bratu, nie przysługuje nawet prawo do zachowku, którego celem jest zabezpieczenie interesów osób najbliższych spadkodawcy, bez względu na wolę spadkodawcy. Podczas ustalania wartości schedy podlegającej rozliczeniu bierze się pod uwagę nie tylko majątek, który zmarły zostawił w chwili śmierci, ale także darowizny, które poczynił nawet przed laty.
Jednakże na podstawie dotychczasowego orzecznictwa utrwaliło się stanowisko, że umowa przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę strukturalną nie jest darowizną w rozumieniu kodeksu cywilnego. Wynika to zasadniczo z jej niejednorodnego charakteru zawierającego zarówno elementy prawa administracyjnego, ubezpieczeniowego i cywilnego. Wskazywał na to niejednokrotnie Sąd Najwyższy, uznając, że umowa przeniesienia gospodarstwa rolnego w zamian za emeryturę jest swego rodzaju umową przeniesienia własności i posiada cechy wyraźnie odróżniające ją od umowy darowizny, np. odpłatność w postaci emerytury.
Pomijając zatem nawet kwestię niewątpliwego przedawnienia roszczeń o zachowek, rodzeństwu obdarowanego niestety nigdy nie przysługiwało prawo do zachowku z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego ich bratu. Nawet w razie przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, gospodarstwo to nie wejdzie do masy spadkowej po rodzicach. Spłata przez brata rodzeństwa ma jedynie charakter moralny, natomiast nie jest do wyegzekwowania przez prawo.

Numer: 43/44 (1203/1204) 2020   Autor: Adwokat Agnieszka Malczyk



Komentarze

DODAJ KOMENTARZ

Wpisz nick.

Nick *

Nieprawidłowy adres e-mail.

Adres e-mail *

Wpisz treść wiadomości.

Treść wiadomości *