Tydzień z prawem (282)

Moja sąsiadka jest osobą starszą i schorowaną, a do tego mieszka samotnie. Jej troje dzieci nie są zainteresowane losem matki. Kilka dni temu sąsiadka zapytała mnie, czy pomogłabym jej sporządzić testament. Nie mam wykształcenia prawniczego i zupełnie się na tym nie znam. Jak pomóc mojej sąsiadce, aby mogła skutecznie rozporządzić swoim majątkiem w świetle prawa…

Wola testatora

Adwokat Agnieszka Malczyk

Majątek, który zebraliśmy za życia, możemy rozdysponować w akcie ostatniej woli zwanym testamentem. Jeśli nie zdecydujemy się na pozostawienie testamentu, wówczas dziedziczenie odbywać się będzie według ustawy. Trzeba wiedzieć, iż zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego testament jest prawnie ważny tylko wówczas, gdy osoba, która go sporządziła lub odwołała – dysponuje pełną zdolnością do czynności prawnych (art. 944 k.c.).

Co ważne, testament na charakter osobisty, co oznacza, że nie można go sporządzić ani odwołać przez pełnomocnika. W testamencie można zawrzeć rozporządzenia tylko jednej osoby, dokument spisany wspólnie z inną osobą (np. z małżonkiem) będzie nieważny. No i testament wywołuje skutki nie wcześniej, niż dopiero po śmierci spadkodawcy.

Jest kilka metod sporządzania testamentu. Najbardziej popularnym jest testament własnoręczny czyli holograficzny. Wystarczy własną ręką spisać swoją ostatnią wolę na kartce papieru, podpisać ją i opatrzyć datą. Raz sporządzony testament można następnie odwołać, niszcząc go lub spisując nowy dokument. Nieważny jest więc testament, który zostanie spisany na komputerze, maszynie do pisania lub przez inną osobę, a następnie jedynie podpisany przez spadkodawcę. Usprawiedliwieniem nie może być nawet niewyraźny charakter pisma testatora. Duże znaczenie ma również złożenie pod testamentem poprawnego podpisu. Nie mogą to być inicjały ani parafa.

Innym sposobem, co raz częściej stosowanym, jest sporządzenie testamentu notarialnie. Jeśli został sporządzony w formie aktu notarialnego, podważenie go jest stosunkowo trudne. Czynności dokonane przez notariusza mają charakter dokumentu urzędowego. Zaprzeczenie jego treści może nastąpić tylko w szczególnych okolicznościach – osoba, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego, powinna te okoliczności udowodnić.

Ważny też będzie testament ustny, czyli alograficzny – sporządzony poprzez ustne oświadczenie ostatniej woli w obecności dwóch świadków wobec wójta (burmistrza, prezydenta miasta), starosty, marszałka województwa, sekretarza powiatu albo gminy lub kierownika urzędu stanu cywilnego.

Można go sporządzić wówczas, gdy istnieje obawa rychłej śmierci spadkodawcy albo jeśli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Istotna jest bardzo jeszcze jedna przesłanka stanowiąca o mocy testamentu ustnego, a mianowicie traci on moc z upływem 6 miesięcy od ustania okoliczności, które uzasadniały niezachowanie formy testamentu zwykłego, chyba że spadkodawca umrze przed tym terminem.

Często się zdarza, że testatorzy sami tworzą inne formy skutkujące nieważnością testamentu. Zazwyczaj polega to na mieszaniu form dozwolonych. Warto zatem, aby nie narazić się na nieważność testamentu, skorzystać z pomocy profesjonalisty.

Numer: 8 (1168) 2020   Autor: Adwokat Agnieszka Malczyk



Komentarze

DODAJ KOMENTARZ

Wpisz nick.

Nick *

Nieprawidłowy adres e-mail.

Adres e-mail *

Wpisz treść wiadomości.

Treść wiadomości *