Tydzień z prawem (263)

Ze zmarłym ojcem zawsze miałam dobre relacje. Mimo tego wydziedziczył mnie, zapisując cały majątek starszemu bratu. Zupełnie nie rozumiem, co go skłoniło do takiego zapisu. Myślę, że jego syn, z którym mieszkał do śmierci. Ja tylko czasami go odwiedzałam, bo musiałam jechać ponad 500 km. Czy wobec braku codziennej opieki nad ojcem zostałam pozbawiona wszelkich praw do spadku…

Rodzice i dziedzice

Tydzień z prawem (263) / Rodzice i dziedzice

Wydziedziczenie to instytucja, która w skutkach powoduje, iż uprawniony do zachowku go nie otrzyma, choć on mu się należy według prawa.

Przyczyny wydziedziczenia jasno określa art. 1008 KC, który stanowi, iż uprawniony do zachowku zostaje jego pozbawiony, jeżeli wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego, dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności lub rażącej obrazy czci, czy też uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Przyczyna musi zostać wskazana w taki sposób, aby przynajmniej w drodze wykładni można było ustalić, która z przyczyn wystąpiła w konkretnym przypadku. Podstawę wydziedziczenia może stanowić jedynie przyczyna przewidziana ustawą (wyrok SN z 23 czerwca 1998 r., III CKN 561/97). Jak wynika z orzeczeń sądów powszechnych oraz SN, nie wystarczy samo powołanie się na literalne brzmienie art. 1008 KC. Należy opisowo wskazać, na czym ta przyczyna w konkretny przypadku polega.

Pani ojciec bardzo ogólnie – wbrew doktrynie oraz orzecznictwu – wskazał podstawę wydziedziczenia, a co za tym idzie, można udowodnić przed sądem, iż przedmiotowa podstawa jest nieprawdziwa.

Istotnym jest, iż niezgodna z rzeczywistością podstawa wydziedziczenia jest nieskuteczna. Oznacza to, iż postępowaniu sądowym o zachowek należałoby wykazać (udowodnić) nieprawdziwość podanej w testamencie przyczyny wydziedziczenia i tym samym, że brak jest skutków takiego postanowienia spadkodawcy. Podważenie podstawy wydziedziczenia spowoduję, iż będzie pani uprawniona do wystąpienia o zachowek przeciwko bratu.

Wartość zachowku wynosi połowę tego, co osoba ta uzyskałaby w następstwie dziedziczenia ustawowego. Jeżeli spadkobierca pozostawia po sobie jedynie dwójkę dzieci, na podstawie dziedziczenia ustawowego każdemu z nich przysługuje uprawnienie do połowy spadku. Spadkobierca może jednak przyznać w całości spadek po sobie jedynie jednemu dziecku. Wówczas po stronie drugiego, o ile nie został on wydziedziczony, aktualizuje się uprawnienie do żądania zachowku po zmarłym spadkobiercy. Ponieważ zgodnie z brzmieniem ustawy przysługiwałaby mu połowa wartości spadku, na zachowek składa się połowa z tego, co uzyskałby w ramach dziedziczenia ustawowego. Wartość roszczenia o zachowek wynosi zatem 1/4 całości spadku…

Numer: 37 (1145) 2019   Autor: Adwokat Agnieszka Malczyk



Komentarze

DODAJ KOMENTARZ

Wpisz nick.

Nick *

Nieprawidłowy adres e-mail.

Adres e-mail *

Wpisz treść wiadomości.

Treść wiadomości *