Tydzień z prawem (192)

Razem z mężem prawie 25 lat temu wykupiliśmy prawo do grobu. Pierwsza z rodziny zmarła teściowa. Kilka lat później zmarł tragicznie mój mąż. Przez wiele lat opiekowałam sięgrobem męża i jego rodziny. Nasze stosunki rodzinne były wręcz idealne, więc byłam przekonana, że to będzie także mój grób. Ostatnio okazało się, że teść wybudował okazały pomnik z miejscem pochówku dla siebie. Zrobił to bez żadnej konsultacji ze mną. Kiedy się do niego zwróciłam o wyjaśnienie sytuacji, powiedział mi, że to jest grób jego rodziny, a ja do niej już nie należę. Czy jest jakaś szansa, abym została pochowana razem z mężem...

Snoby na groby

Należy przede wszystkim zauważyć, że prawo do pochowania zwłok w grobie rodzinnym i uprawnienie do grobu przysługuje w kolejności osobom wymienionym w art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych, tj. prawo pochowania zwłok ludzkich ma najbliższa pozostała rodzina osoby zmarłej, a mianowicie małżonek(ka), krewni zstępni, krewni wstępni, krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa oraz powinowaci w linii prostej do 1 stopnia. Uprawnienie uregulowane jest także pośrednio w kodeksie cywilnym jako tzw. dobro osobiste.
Sprawy dotyczące tzw. prawa do grobu, były wielokrotnie przedmiotem orzeczeń sądów cywilnych. Trafiły też na wokandę Sądu Najwyższego. W uchwale z 29  września 1978 r. (III CZP 56/78) SN wyjaśnił, iż nie można uznać, iż osoba, która wybudowała grób może sama decydować o prawie pochowania w nim zwłok innych osób, poza zwłokami tej osoby, dla której grób został wybudowany. Jak wyjaśniono, taka decyzja mogłaby godzić w uczucia członków najbliższej rodziny, a ponadto mogłaby utrudniać im korzystanie z uprawnień składających się na szeroko rozumiane pojęcie kultu pamięci osoby zmarłej.
Oznacza to, że osoba, która wybudowała grób na podstawie zawartej przez siebie umowy z zarządem cmentarza i uiściła należną opłatę z chwilą pochowania pierwszego zmarłego, traci możliwość rozporządzania prawem do grobu, bowiem z tym momentem nie jest już możliwe rozdzielenie uprawnień majątkowych i osobistych. Z tego względu prawa majątkowe tracą swoją odrębność w tym sensie, że nie mogą być przedmiotem wyłącznego korzystania i rozporządzania ze strony dotychczasowego ich podmiotu, a to ze względu na prawo do grobu przysługujące pozostałym uprawnionym, których źródłem jest fakt powiązań rodzinnych z osobą pochowaną w grobie.
Tak więc o pochowaniu zwłok w grobie mającym charakter grobu rodzinnego decyduje osoba, która poniosła koszty budowy grobu i uiściła opłatę za korzystanie z miejsca na  cmentarzu z członkami najbliższej rodziny, dla której grób został przeznaczony lub osoby w nim pochowanej.
Jest pani osobą najbliższą dla swojego męża (a także wymienioną w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych), więc ma pani prawo być pochowana w grobie   rodzinnym męża. Wynika to także z zasad współżycia społecznego.
W razie sporu z rodziną o prawo do grobu można się zwrócić o rozstrzygnięcie do sądu. Należy także podkreślić, iż oświadczenie woli osoby żyjącej na wypadek śmierci w przedmiocie pochowania zwłok w świetle prawa jest życzeniem, którego poszanowanie jest kwestią lojalności najbliższej rodziny i obowiązkiem moralnym.
W mojej ocenie ma pani prawo do pochówku w grobie, w którym spoczywa zmarły mąż.

Numer: 45 (1049) 2017 Autor: Adwokat Agnieszka Malczyk



Komentarze

DODAJ KOMENTARZ

Wpisz nick.

Nick *

Nieprawidłowy adres e-mail.

Adres e-mail *

Wpisz treść wiadomości.

Treść wiadomości *